Vragen? +31 970 065 22555 (Engels). Levering in de hele EU!

Gevaarlijk kooldioxide: waarom en hoe detecteer je het?

Hoewel de meesten van ons vooral bang zijn voor het dodelijk giftige koolmonoxide, mag ook kooldioxide zeker niet worden onderschat. Een verhoogde concentratie kan namelijk gezondheidsproblemen veroorzaken en in extreme gevallen zelfs tot de dood leiden. Hoe ontstaat kooldioxide, welke concentratie is schadelijk voor de gezondheid van mensen en hoe kan de aanwezigheid ervan worden gedetecteerd?

Wat is kooldioxide en hoe ontstaat het?

Kooldioxide (CO2) is een kleurloos en reukloos gas. Het is zwaarder dan lucht en blijft daarom vooral dicht bij de grond hangen. Dit gas, dat bestaat uit één koolstofatoom en twee zuurstofatomen, is een normaal bestanddeel van de aardatmosfeer. Kooldioxide ontstaat vooral tijdens de ademhaling en andere biologische processen.

Het ontstaat ook bij verbranding en wordt geproduceerd door micro-organismen en fotosynthetiserende planten. Omdat kooldioxide een product is van tal van biologische processen, waaronder ademhaling, bevindt het zich overal om ons heen. Gewoonlijk is dit gas niet gevaarlijk, maar in afgesloten ruimtes kan het een voor de gezondheid schadelijke concentratie bereiken.

Concentratie van kooldioxide

Terwijl normale concentraties kooldioxide onschadelijk zijn, kunnen hogere concentraties van dit gas gezondheidsklachten veroorzaken. In de natuurlijke omgeving ligt de concentratie kooldioxide rond 400 ppm, in industriële gebieden is deze waarde iets hoger.

Er wordt aangegeven dat een CO2-concentratie van 1.000 ppm al een negatieve invloed op de mens heeft; bij deze waarde beginnen we ons moe te voelen. Bij overschrijding van 2.000 ppm treden hoofdpijn en verminderde concentratie op, en bij een concentratie boven 5.000 ppm komt daar bij de meeste mensen ook een versnelde hartslag bij. Een concentratie van meer dan 45.000 ppm kan door zuurstofgebrek leiden tot bewusteloosheid en vervolgens overlijden. In verblijfsruimten van scholen, zorg- en logiesinstellingen, winkels en andere gebouwen mag volgens verordening nr. 43/2025 Sb. de gemiddelde CO₂-concentratie niet hoger zijn dan 1200 ppm en tijdens de meting niet hoger dan 2500 ppm.

Voldoende ventilatie zorgt voor een lage CO2-concentratie in de ruimte. 

Wat zijn de symptomen van kooldioxidevergiftiging?

Een hoge concentratie kooldioxide, die zich ophoopt in afgesloten ruimtes, heeft een negatieve invloed op de luchtkwaliteit. Zogenoemde bedompte lucht in een ruimte kan dan vermoeidheid veroorzaken, tot hoofdpijn leiden en een negatieve invloed hebben op de slaapkwaliteit.

Kooldioxidevergiftiging kan zich ook uiten in verwardheid, misselijkheid en lusteloosheid. Als u deze symptomen bij iemand opmerkt, breng die persoon dan naar de frisse lucht en ventileer de ruimte goed.

CO2-detectoren

De enige honderd procent betrouwbare manier om een schadelijke CO2-concentratie vast te stellen, zijn kooldioxidedetectoren, die u ook tegenkomt onder de benamingen sensoren, melders of CO2-sensoren. Met de zintuigen is dit gas namelijk niet waar te nemen, omdat het kleurloos, smaakloos en reukloos is.

Kooldioxidedetectoren zijn niet alleen nuttig in woningen, maar zouden ook moeten worden geplaatst in openbare gebouwen, kantoren, kassen, ondergrondse garages, brouwerijen en wijnkelders, dus in ruimtes waar een verhoogd risico op ophoping van CO2 bestaat.

Hoe kiest u een CO2-detector?

Kies CO2-detectoren altijd uitsluitend van bewezen fabrikanten; goedkope sensoren kunnen onbetrouwbaar zijn. Als u echt perfecte controle wilt hebben over de luchtkwaliteit in uw woning, kies dan voor modellen met extra sensoren – veel CO2-detectoren meten bijvoorbeeld ook luchtvochtigheid en temperatuur, die eveneens een belangrijke invloed hebben op de luchtkwaliteit.

Kies voor maximaal gebruikscomfort detectoren met een display waarop u altijd de CO2-concentratie in realtime kunt zien. U kunt ook kiezen of de detector u bij een verhoogde CO2-concentratie waarschuwt met een licht- of geluidsalarm.

Waar CO2-sensoren installeren

CO2-detectoren bestaan uit de sensoren zelf en een besturingseenheid. De sensoren moeten 10-20 cm boven de vloer worden geplaatst, omdat CO2 in een ruimte daalt. De besturingseenheid met display kunt u uiteraard op ooghoogte plaatsen.

Let er bij de installatie op dat de sensor van de detector niet op de tocht hangt, maar dat er wel vrij lucht langs kan stromen. Hij mag dus bijvoorbeeld niet achter meubels of een zwaar gordijn worden geplaatst. Vuil, vocht en vet kunnen de gevoeligheid van sensoren verminderen; zorg er daarom voor dat de detector in een droge en schone omgeving wordt geplaatst.

Adviezen en aanbevelingen van experts

De concentratie kooldioxide stijgt door ademhaling snel in niet-geventileerde ruimtes. Al slechts twee personen verhogen binnen enkele tientallen minuten de CO2-concentratie in een woonkamer tot een niveau dat schadelijk kan zijn voor uw gezondheid. Experts raden daarom aan om regelmatig te ventileren en de genoemde kooldioxidedetectoren aan te schaffen.

U kunt ventileren door simpelweg ramen te openen, of via een systeem voor gecontroleerde ventilatie met warmteterugwinning. Regelmatig ventileren verbetert enerzijds de luchtkwaliteit in ruimtes en zorgt anderzijds voor voldoende toevoer van zuurstof naar vlammen, als er gasverbruikstoestellen of ketels in het interieur aanwezig zijn. Daarmee wordt het risico op het ontstaan van het dodelijk giftige koolmonoxide (CO) verminderd.

Ondanks het feit dat kooldioxide een natuurlijk bestanddeel van de lucht is, kan het bij hogere concentraties een negatieve invloed hebben op onze gezondheid en in extreme gevallen zelfs de dood veroorzaken. Daarom raden wij altijd aan om in risicovolle binnenruimtes een betrouwbare kooldioxidedetector te installeren, die u tijdig waarschuwt voor een verhoogde concentratie van dit toxische gas.