Hoeveel water bespaart een circulatiepomp voor sanitair warm water en wanneer loont die?

Afhankelijk van de leidingafmetingen en het gemiddelde verbruik kan een circulatiepomp in een eengezinswoning u 3–30 kubieke meter water per jaar besparen, plus een deel van de kosten voor verwarming. Dankzij de pomp circuleert het sanitair warm water namelijk in de leidingen en koelt het niet af. Een extra voordeel is dat u direct warm water kunt aftappen zonder eerst koud water te hoeven laten weglopen.

Waarom warmwatercirculatie belangrijk is

Een pomp voor de warmwaterverdeling is een praktische oplossing in eengezinswoningen en andere ruimtes waar de verwarming door een ketel wordt verzorgd. Bij verder gelegen tappunten is het heel normaal dat u tientallen seconden tot een minuut op warm water moet wachten en het koude water onnodig in de afvoer laat verdwijnen. Dat is niet alleen frustrerend, maar ook onzuinig en niet milieuvriendelijk.

In ons artikel leggen we uit hoe SWW-circulatie werkt en hoeveel water u er in huis mee kunt besparen.

Hoeveel liter water stroomt er dagelijks weg voordat er warm water komt?

De hoeveelheid water die u moet laten weglopen, hangt af van hoeveel water tussen de boiler en het tappunt afkoelt en hoe snel dat gebeurt. Voor een globale berekening moet daarom met meerdere factoren rekening worden gehouden:

• Lengte van de warmwaterleidingen – hoe langer de leiding tussen de boiler en het tappunt, hoe meer afgekoeld water eerst moet worden afgevoerd.

• Leidingdiameter – leidingen met een grotere binnendiameter bevatten meer water. Zo bevat 10 meter leiding DN 20 aanzienlijk meer water dan dezelfde lengte leiding DN 16.

• Plaats van de waterverwarmer – als de boiler of het voorraadvat ver van de badkamer of keuken is geplaatst, is het watervolume in de leiding groter.

• Leeftijd en thermische isolatie van de leidingen – goed geïsoleerde leidingen verminderen het watervolume in het leidingnet niet, maar vertragen wel de afkoeling.

• Tijd sinds de laatste afname – na een langere periode zonder gebruik koelt het water in de leiding volledig af en moet het volledige volume worden afgevoerd. Als iemand enkele minuten eerder warm water heeft gebruikt, kan de wachttijd aanzienlijk korter zijn.

Globale berekening

De wastafel in de badkamer van een eengezinswoning bevindt zich 20 meter van de boiler, de leiding heeft een binnendiameter DN 20. Het watervolume in deze leiding kan worden berekend met de formule voor de inhoud van een cilinder:

V = π × r² (straal) × l (lengte)

V = 3,1416 × 0,01² × 20

V ≈ 6,3 liter

Bij een waterbesparende kraan met een debiet van 5 l/min duurt dat ongeveer 75 seconden. Als u de wastafel tien keer per dag gebruikt, betekent dat ongeveer 23 kubieke meter verspild water per jaar. Afhankelijk van de regio komt dat neer op 2.500–4.500 CZK, alleen al voor één wastafel.   

Tabel: Globale berekening van volume en kosten van verspild water voor één tappunt op basis van leidinglengte en -diameter.

Hoe werkt warmwatercirculatie en wat heeft u ervoor nodig?

Hoe warmwatercirculatie werkt

Warmwatercirculatie zorgt ervoor dat water continu of met regelmatige tussenpozen door de leidingen tussen de boiler en de tappunten stroomt. Daardoor is warm water na het openen van de kraan vrijwel direct beschikbaar en hoeft u niet eerst afgekoeld water weg te laten lopen.

De basis van het systeem bestaat uit:

• een circulatiepomp voor SWW, die het water in omloop brengt,
• een retourleiding (circulatieleiding), waardoor het water terugkeert naar de boiler,
• en vaak ook een tijdschakelaar of thermostaat, die de pomp alleen inschakelen wanneer dat nodig is.

Idealiter wordt het warmwatercirculatiecircuit al tijdens de bouw van de woning ontworpen. De selectieparameters vindt u in ons artikel over circulatiepompen voor SWW. Achteraf installeren is ook mogelijk, maar vereist bouwkundige ingrepen of speciale circulatiesystemen die gebruikmaken van de bestaande koudwaterleiding.

Hoe dimensioneert u een pomp voor de warmwaterverdeling in een eengezinswoning?

De belangrijkste parameters bij de keuze van een circulatiepomp voor warm water zijn de opvoerhoogte en het debiet. Voor concrete waarden raden wij altijd aan om specialisten te raadplegen. Neem voor vrijblijvend advies gerust contact met ons op via bola@bola.cz.

Het debiet wordt meestal uitgedrukt in m³/h en wordt gedimensioneerd op basis van de warmteverliezen van de circulatielus, niet op basis van het maximale verbruik.  

De opvoerhoogte wordt uitgedrukt in meters. In een gesloten circulatiecircuit worden hoogteverschillen meestal niet meegerekend; doorslaggevend zijn de drukverliezen en stromingsweerstanden in leidingen en appendages. Voor een gewone eengezinswoning zijn doorgaans lagere waarden voldoende (0,5-2 m).

Tabel: Indicatieve dimensionering van een circulatiepomp voor een eengezinswoning.

Continue circulatie of nachtverlaging? Het verschil in verbruik in cijfers

Als de pomp voor de warmwaterverdeling wordt aangestuurd door een tijdschakelaar, thermostaat of slimme regeling, draait deze alleen wanneer dat nodig is. Daardoor ligt het elektriciteitsverbruik ongeveer 40 tot 70% lager dan bij continu bedrijf. Nog belangrijker is echter de besparing op warmte voor het opnieuw opwarmen van water. Daarom wordt continu bedrijf zonder regeling tegenwoordig nog maar zelden toegepast.

Tabel: Indicatief elektriciteitsverbruik en andere voordelen van een circulatiepomp met tijdschakelaar.

Loont een circulatiepomp voor warm water met slimme functies en temperatuursensor?

Het regelen van de werking van een circulatiepomp loont absoluut. Er zijn verschillende manieren van aansturing:

1. Eenvoudige tijdschakelaar – u stelt vaste tijden in waarop de pomp draait en waarop niet. Dit is de eenvoudigste oplossing, geschikt voor huishoudens met een vast ritme. Een voorbeeld is de circulatiepomp met tijdschakelaar Wilo STAR-Z NOVA T.

2. Smart-regeling – circulatiepompen voor warm water met slimme functies verzamelen verbruiksgegevens en voorspellen zelf de vraag, waarna zij de bedrijfsmodus van de pomp daarop aanpassen. Deze methode sluit beter aan op de werkelijke vraag in huis en is geschikt voor veeleisendere gebruikers.

3. Combinatie van tijdschakelaar en slimme functies – op geselecteerde tijden draait de pomp helemaal niet, en tijdens de bedrijfsuren past zij zich aan de vraag aan. Dit is de meest efficiënte oplossing, ideaal voor huishoudens en toepassingen met een onregelmatig gebruikspatroon. Deze functies worden bijvoorbeeld gecombineerd in de Wilo STAR-Z NOVA T-pomp.

Wat kost een circulatiepomp en wat is de terugverdientijd?

Moderne en betrouwbare circulatiepompen voor eengezinswoningen kosten, afhankelijk van de functies, 3.000–15.000 CZK. De jaarlijkse besparing op warmte en water bedraagt 1.000–10.000 CZK, waarbij de besparing bij langere leidingtrajecten groter is. De terugverdientijd van een investering in een circulatiepomp ligt daardoor meestal tussen de 2 en 5 jaar.

Welke fouten worden het vaakst gemaakt bij warmwatercirculatie?

• Verkeerd gedimensioneerde pomp – een overgedimensioneerde circulatiepomp heeft onnodig een hoog elektriciteitsverbruik, terwijl een ondergedimensioneerde pomp de vraag niet dekt. In beide gevallen kan extra geluid ontstaan. Overleg de dimensionering van een circulatiepomp voor een eengezinswoning daarom altijd met specialisten.

• Niet-geïsoleerde leidingen – leidingen zonder isolatie hebben grote warmteverliezen, SWW koelt sneller af en de pomp moet onnodig vaak draaien. Isoleer de leidingen om zowel water als warmte in huis te besparen.

• Verkeerde instelling van de bedrijfsmodus – benut alle functies om de werking van de pomp te optimaliseren. Noteer enkele weken wanneer u SWW daadwerkelijk nodig hebt en pas de instellingen daarop aan.

Wilt u ook het wooncomfort verhogen en besparen op water en warmte? Bekijk dan ons assortiment hoogwaardige circulatiepompen. Wij helpen u graag met de keuze en dimensionering. Neem contact op met onze specialisten via bola@bola.cz.