Vragen? +31 970 065 22555 (Engels). Levering in de hele EU!
Vragen? +31 970 065 22555 (Engels). Levering in de hele EU!
Meest gezochte fabrikanten van meet- en regeltechniek
Hoewel de detectie van gevaarlijke gassen tegenwoordig al een gebruikelijk onderdeel is van woningen, werkplekken en openbare gebouwen, weten veel mensen nog steeds niet precies wat het verschil is tussen kooldioxide en koolmonoxide. Hoewel deze gevaarlijke gassen vergelijkbare namen en enkele eigenschappen hebben en beide voor de mens dodelijk giftig zijn, gaat het om volledig verschillende gassen, waarvan verwisseling een groot risico vormt voor uw gezondheid en leven.
Kooldioxide (CO2), vroeger koolzuurgas genoemd, ontstaat vooral tijdens de ademhaling, maar ook bij andere biochemische processen. Het wordt geproduceerd door fotosynthetiserende planten en micro-organismen en ontstaat ook bij verbranding. Het is dus een natuurlijk bestanddeel van de atmosfeer. Kooldioxide is zwaarder dan lucht en blijft daarom vooral dicht bij de grond hangen. In woningen neemt de concentratie meestal gevaarlijk toe bij onvoldoende ventilatie van kleine ruimten met een groter aantal mensen, dieren en planten (zogenoemde bedompte lucht). Daarom is het zeer belangrijk om de ruimte regelmatig te ventileren, hetzij natuurlijk (door ramen te openen), hetzij met een moderne oplossing via een systeem voor gecontroleerde ventilatie met warmteterugwinning.
Koolmonoxide (CO) komt daarentegen van nature slechts in zeer geringe hoeveelheden in de atmosfeer voor. Het ontstaat vooral bij onvolledige verbranding, dus wanneer de vlam niet voldoende zuurstof toegevoerd krijgt. In woningen wordt dit verschijnsel meestal veroorzaakt door onvoldoende schoorsteentrek (verstopping of vervuiling) of door slechte afdichting of een ander defect aan gastoestellen. Onvolledige verbranding ontstaat ook wanneer de verbrandingstemperatuur te laag is (smeulen van vuur) of de verbrandingstijd te kort is. Bronnen van koolmonoxide zijn ook verbrandingsmotoren, sigarettenrook en diverse industriële sectoren. Het is iets lichter dan lucht en verspreidt zich daarom in de lucht, maar de concentratie is meestal hoger onder het plafond.
Andere voor de mens giftige gassen zijn bijvoorbeeld stikstofmonoxide en zwaveldioxide. Het voorkomen van deze gassen in de normale atmosfeer is echter minimaal. Zwaveldioxide is een vulkanisch gas en ontstaat tijdens vulkanische activiteit; stikstofmonoxide is paradoxaal genoeg een belangrijk bestanddeel van het menselijk lichaam en oxideert in de atmosfeer tot stikstofdioxide.
.jpg)
Ketels, haarden en kachels vormen in woningen een risico op verhoogde concentraties CO en CO2.
Beide giftige gassen zijn vooral verraderlijk omdat ze kleur-, geur- en smaakloos zijn. De mens kan ze dus niet met de zintuigen waarnemen. Een gevaarlijke concentratie kunt u alleen tijdig vaststellen dankzij correct geïnstalleerde gasdetectoren. Wat is dan de grensconcentratie van CO2 en CO?
De natuurlijke concentratie kooldioxide in de buitenlucht is 0,04 %. Bij een CO2-gehalte in de lucht van ongeveer 5-10 % veroorzaakt dit gas bewusteloosheid, een concentratie boven 20 % leidt tot overlijden. In Tsjechië geldt voor verblijfsruimten in scholen, zorg- en logiesvoorzieningen, winkels en andere geselecteerde gebouwen een limiet van 0,12 %, oftewel 1200 ppm CO₂ als gemiddelde over de meetperiode en 0,25 %, oftewel 2500 ppm, als onmiddellijke bovengrens.
De natuurlijke concentratie koolmonoxide in de lucht ligt rond 0-10 ppm; in woningen met een gasketel en in stedelijke agglomeraties kan deze waarde oplopen tot 200 ppm. De eerste symptomen van koolmonoxidevergiftiging treden op bij een concentratie van ongeveer 200 ppm, en een concentratie boven 400 ppm is levensbedreigend.
CO bindt zich chemisch aan hemoglobine en verdringt daarbij zuurstof. Hemoglobine verandert vervolgens in carbonylhemoglobine en transporteert geen zuurstof meer door het lichaam. De mens stikt dan. CO2 is niet giftig, maar voor de mens niet ademhalingsgeschikt. De eerste symptomen van de invloed van zowel CO2 als CO op het lichaam zijn aspecifiek – de meest voorkomende zijn lusteloosheid, hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid en verwardheid. Dit kan zelfs leiden tot overlijden of tot onomkeerbare schade aan vitale organen.
.jpg)
De eerste symptomen van gasvergiftiging zijn aspecifiek en omvatten bijvoorbeeld vermoeidheid en hoofdpijn.
Kooldioxide bereikt in een normale woning geen levensgevaarlijke concentratie, maar kan wel gezondheidsklachten en aanzienlijk ongemak veroorzaken. Koolmonoxide is voor de mens veel gevaarlijker, omdat een verhoogde concentratie en daaropvolgende vergiftiging in woningen zeer snel en ongemerkt kunnen optreden. Bij koolmonoxidevergiftiging nemen de eerste symptomen toe in ernst; roodheid van huid en slijmvliezen kan worden waargenomen, het slachtoffer raakt bewusteloos en er treedt zogenoemde inwendige verstikking op. Inwendige verstikking is de term voor een toestand waarbij iemand wel kan ademen en zuurstof de longen bereikt, maar het transport ervan naar de weefsels verstoord is. Het gaat om een levensbedreigende toestand, vergelijkbaar met uitwendige verstikking.
Om veiligheid tegen vergiftiging door kooldioxide en koolmonoxide te waarborgen, is het noodzakelijk 3 stappen te volgen: preventie, detectie en kennis van noodprocedures.
Bij beide gassen is het vooral noodzakelijk aandacht te besteden aan voldoende ventilatie. Regelmatig ventileren verlaagt de CO2-concentratie en verbetert de luchtkwaliteit, maar zorgt vooral ook voor voldoende toevoer van zuurstof naar de vlammen, waardoor het risico op vorming van CO afneemt.
Ook regelmatige inspecties van gastoestellen, ketels en schoorstenen zijn een onmisbare preventieve maatregel. Volgens de wet zijn inspecties minimaal eenmaal per jaar verplicht.
Een gaslekdetector is de enige echt doeltreffende manier om een gaslek te herkennen. Zelfs bij voldoende ventilatie en regelmatige inspecties van toestellen kan het risico op verhoogde concentraties CO en CO2 nooit volledig worden uitgesloten. Omdat deze gassen niet met de zintuigen kunnen worden waargenomen, blijft er niets anders over dan dit over te laten aan betrouwbare melders.
Als u thuis een haard, kachel, ketel of andere gastoestellen heeft, is een koolmonoxidemelder een absoluut onmisbaar onderdeel van een veilige woning. Kies CO-detectoren van gerenommeerde fabrikanten; merkloze en goedkope producten kunnen aanzienlijk onbetrouwbaar zijn. Koolmonoxidedetectoren worden onder het plafond geplaatst.
.png)
Honeywell-koolmonoxidemelder.
CO2-melders helpen u op hun beurt bij het bewaken van de luchtkwaliteit in huis. Zoals we al hebben vermeld, kan dit gas onder normale omstandigheden geen concentratie bereiken die ernstige vergiftiging veroorzaakt, maar het kan wel de oorzaak zijn van gezondheidsklachten zoals slaapproblemen, hoofdpijn, vermoeidheid enz. Detectoren en sensoren voor CO2-meting worden ongeveer op ooghoogte geplaatst.
Eerste hulp bij een verhoogde CO2-concentratie in een ruimte bestaat uit het ventileren van de ruimte en het slachtoffer naar de frisse lucht brengen. Bij CO-vergiftiging is de procedure ingewikkelder, omdat ook de hulpverlener vergiftigd kan raken bij het naar buiten brengen van het slachtoffer. Tijdens het naar buiten brengen is het daarom noodzakelijk de adem in te houden, ook niet door een mondkapje of andere ademhalingsbescherming te ademen. Zelfs één ademteug kan fatale gevolgen hebben!
Als het slachtoffer ook na het naar buiten brengen in de frisse lucht niet ademt, start dan met reanimatie en bel onmiddellijk de hulpdiensten.
De wet schrijft verplichte detectie van koolmonoxide alleen voor bij specifieke typen ruimten, bijvoorbeeld in parkeergarages en ondergrondse garages. Daarnaast bestaat de verplichting om dit giftige gas te detecteren op alle werkplekken waar een verhoogde concentratie kan optreden, bijvoorbeeld in verbrandingsinstallaties – iedere werkgever is immers verplicht de arbeidsveiligheid en de bescherming van de gezondheid van werknemers te waarborgen, waarbij risico’s individueel worden beoordeeld.
In woningen bestaat deze verplichting niet, maar de installatie van CO-detectoren wordt sterk aanbevolen in alle woningen waar zich haarden, kachels, gastoestellen en ketels bevinden. De wet schrijft daarnaast bepaalde verplichte preventieve maatregelen tegen het ontstaan van CO in woningen voor. Daartoe behoren met name regelmatige inspecties en reiniging van gastoestellen en rookgasafvoerkanalen. Inspecties en onderhoud moeten volgens de geldende verordening eenmaal per jaar plaatsvinden, steeds vóór het begin van het stookseizoen. Bij vaste en vloeibare brandstoffen en ketels met een vermogen van meer dan 50 kW wordt de frequentie van het reinigen van rookgasafvoerkanalen verhoogd tot 2-3 keer per jaar.
Wat detectie van kooldioxide betreft, geldt opnieuw dat iedere werkgever de arbeidsveiligheid van zijn werknemers moet waarborgen. Een gevaarlijke concentratie kooldioxide ontstaat bijvoorbeeld in brouwerijen en wijnkelders, kassen, verbrandingsinstallaties, ketelruimten, schachten enz. In deze gevallen is CO2-detectie verplicht.
Bola.cz
